хүрээ
Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй
Тайлбар
- 1.Гэр, барилга зэрэг юмны гадуур тойруулж барьсан хашаа
- 2.Байран суурин төв газар
- 3.Юмны хөвөө, зах ирмэг, гадуур тойрсон зүйл
- 4.Хэмжээ хязгаар
- 5.Байрлан төвлөх газар, байгууллага
- 6.Амьд бодсын ангиллын нэг нэгж;
- 1.хуучирсанЦэргийн цайз, хуаран, шивээ
- 2.хуучирсанЦэргийн их бага;
- 1.амьтанТолгой болон хамар хүртлээ битүү хайрстай нэг зүйл загас.
- 1.талбай, гадаргын зах, хүрээ
- 1.бүх талаараа үргэлжлэн хүрээлэх; бүслэх
- миний эдлэн газар ойгоор хүрээлэгдсэн
- 1.ирмэгийн яг гадна талд эсвэл гадна хүрээгээр орших
- хотын эргэн тойрны хүрээгээрх хурдны замууд
- 1.обкъектын зах, хүрээг илэрхийлэх шугам
Ойролцоо үг
Англи утга
- нэр үгpen (for animals); yard; quarter, district; monastery; barracks; fence; frame (of glasses, ...); brim (of a glass, hat, ...)
Тийн ялгал
| Нэрлэхийн тийн | хүрээ |
|---|---|
| Харьяалахын тийн | хүрээний |
| Заахын тийн | хүрээг |
| Өгөх орших тийн | хүрээд |
| Гарахын тийн | хүрээнээс |
| Үйлдэхийн тийн | хүрээгээр |
| Хамтрахын тийн | хүрээтэй |
| Чиглэхийн тийн | хүрээ рүү |
| Олон тоо | хүрээнүүд |
Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.
Нийлмэл үг
хүрээ барих — гэр, байшингийн гадуур хүрээ хороо босгох
чулуун хүрээ — чулуугаар хийсэн хашаа маягийн зүйл
шалны хүрээ — шалны янз мод
Богдын хүрээ — түүх. - Богдын нэрээр нэрлэсэн суурин газар
Да хүрээ — түүх. - Нийслэл хүрээ
Их хүрээ — түүх. - Нийслэл хүрээ
Нийслэл хүрээ — түүх. - Богд хаант Монгол улсын төв хот, одоогийн Улаанбаатар
хүрээ ав — хоморгот ан ав
хүрээ зурах — юмны захаар тойрог татах
хүрээ угалз — юмны гадар хөвөөгөөр хүрээлэн зурсан буюу оёсон хээ угалз
хүрээ татах — бичиг болон зургийн гадуур тойрог шугам татах
аяганы хүрээ — аяганы дээд амсрын ирмэг
мөөгний хүрээ — мөөг ургах голдуу тал дугариг хэлбэртэй тод ногоон харагдах хэсэг газар
цэцгийн хүрээ — цэцгийн мандал
шархны хүрээ — хүн амьтны биед гарсан идээт шархны хэмжээ
зургийн хүрээ — зургийн жааз
сарны хүрээ — сарыг тойрсон мананцар
тоононы хүрээ — тононы даага, унийг тогтоох дугуй
ажлын хүрээ — тухайн ажил хэргийг гүйцэтгэх, эрх үүрэг, хариуцлага
бичиг шашдир зохиох хүрээ — ном судар бичих хэмжээ
мэдлэгийн хүрээ — оюун ухаан, боловсролын түвшин
хориглолтын хүрээ — бэхлэлтийн тойрог, хэмжээ
цэргийн хүрээ — цэрэг. - цэрэг дайчдын байрлах газар
аймаг аймгаар нь нэгжилж тойруулан тавьсан мянган тэргийг нэг хүрээ гэдэг байв
Хэлц үг
Хүн алж
Хүрээ талаагүй
Хүн гэдэг олон
Хүрээ гэдэг өргөн
Хүн нэмэгдэж
Хүрээ ихдэх
Хүрээ гэгч хол л юм байна
Хүний амь гэгч бөх л юм байна
Хүрээ гэдэг бас хол юм
Хүний амь гэдэг бас бөх юм
Хүрээ нүүхийн төлөө
Хоёр гавж хэрэлдэнэ
Хоёр чавганц хэрэлдэх
Хүүхэн байвал
Хүргэн хаа мундах вэ
Хүрээ байвал
Маймаа хаа мундах вэ
Зүйр цэцэн үг
Хүрээ нүүхийн төлөө хоёр чавганц хэрэлдэх
Хүрээний шавхайг хүйтний хяруу арилгах
Хүний мууг хуулийн гэсгээл арилгах
Хоршоо үг
гэр хүрээ — хашаа хүрээ
хашаа хүрээ — гэр, байшин зэргийн гадуур тойруулан бэхэлсэн зүйл болон малын хашаа хороо
хороо хүрээ — юмны гадуур хороолж, хүрээлж хийсэн юм
гандан хүрээ — гандан хийд
хүрээ хийд — шашны ном, зан үйл явуулах газар
хот хүрээ — төв суурин газар
хүрээ хороо — а.юмыг тойруулан хашаалан барьсан юм; б.хүн ам олноор суурьшсан суурин газар
хүрээ жааз — юмны зах ирмэгийг дагуулж хийсэн хүрээ
Үгийн гарал
From Proto-Mongolic *kürixen, compare Daur kurie. Some senses may be due to reinterpretation as хүрэх (xürex, “to reach”) + -ээ(н) (-ee(n)).
Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.