Үндсэн хэсэг рүү шилжих

орхих

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Үлдээх, хоцроох
  2. 2.
    Хаях, гээх
  3. 3.
    Салах, огоорох, харж хамаарахгүй болох
  4. 4.
    Хийх
  5. 5.
    Гартаа барин сэгсэрч хаях, унагах

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)орхих
Одоо ирээдүй цаг (-на)орхино
Өнгөрсөн цаг (-лаа)орхилоо
Өнгөрсөн цаг (-в)орхив
Өнгөрсөн цаг (-жээ)орхижээ
Үйлдсэн нэр (-сан)орхисон
Хэвшсэн нэр (-даг)орхидог
Холбох нөхцөл (-ж)орхиж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)—
Болзох нөхцөл (-вал)орхивол
Хүсэх (-маар)орхимоор
Захирах (-аарай)—
Үгүйсгэх (-хгүй)орхихгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • гэртээ орхих — биедээ авч явалгүй гэртээ үл­дээх

  • хүүхдүүдээ гэрт нь орхих — хүүх­дүүдээ гэрт нь үлдээх

  • тэмээгээ орхих — тэмээгээ тухайн газартаа үлдээх

  • асуудлыг шийдэлгүй орхих — асуудлыг шийдвэрлэлгүй үлдээх

  • хаалгаа онгор­хой орхих — хаалгаа түгжиж, хаалгүй үлдээх

  • нэр орхих — нэрийг мартан үлдээх

  • уншихдаа үг харалгүй орхих — үг алгасан унших

  • ардаа хол орхих — бараа сураггүй тасран явчихах, хол хоцорчихох

  • хэлэлгүй орхих — хэлэлгүй үлдээчихэх

  • сандал дээрээ орхих — сууж байсан газраа ямар нэг зүйлээ мартах

  • түрийвчээ орхих — түрийвчээ гээх

  • номоо орхих — номоо хаа нэг газар мартаж хаях

  • анхааралгүй орхих — харж хандахгүй байх

  • тамхиа орхих — тамхи татахаа болих

  • хүүхдээ орхих — хүүхдээ харж хамгаалахгүй зөнд нь хаях

  • зангаа орхих — тухайн зангаасаа салах

  • дураар нь орхих/зөнд нь орхих — харж хандахгүй гаргуунд нь гаргах

  • хайхралгүй орхих — хайхрахгүй байх

  • цайнд идээ орхих — цайнд идээ хийх

  • шар тос орхих — шар тос хийх

  • шөлөнд будаа орхих — шөлөнд будаа хийх

  • бөх орхих — барилдсан бөхөө унагах

  • шагай орхих — шагай тоглохоор хаях

  • шавга орхих — ээлж хувиар хэнд ногдохыг шавга модонд бичээд сугалуулах

  • шоо орхих — шоог сэгсэрч хаях

  • орхимж орхих — орхимжоо нөмрөх

  • төл орхих — хээл хаях

  • бичиж орхих — бичсэн байх

  • хэлээд орхих — хэлчихэх

  • алгадаж орхих — алгадчихах

Хэлц үг

  • Авах хүнд нэг үг ч эрдэнэ

  • Орхих хүнд мянган сургаал ч улиг

Зүйр цэцэн үг

  • Ойр суувал шахав гэнэ

  • Хол явбал орхив гэнэ

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.